Język / language:

Newsletter

Szukaj

Łańcut

Miasto muzyki, kultury i sportuwww.lancut.pl
Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie
Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie
Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie
Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie Łańcut - zdjęcie

Perła Podkarpacia - malownicze miasto tętniące historią i zabytkami.


czytaj dalej...

INFORMACJE O MIEŚCIE

Najdawniejsze dzieje miasta są dziś trudne do ustalenia. Informacje pochodzące z badań archeologicznych przeprowadzonych na terenie Łańcuta potwierdzają istnienie osadnictwa ok. 4000 lat p.n.e. Brak źródeł, nie pozwala też precyzyjnie określić dokładniej daty powstania miasta. Pierwszym pewnym dokumentem potwierdzającym istnienie Łańcuta jest bulla papieża Grzegorza XI z 28 stycznia 1378 roku, w której istniejącemu wówczas konwentowi dominikanów, m.in. w Łańcucie, powierzono pełnienie funkcji misyjnych na Rusi. Łańcut, jako miasto występuje po raz pierwszy w 1381 roku w dokumencie lokacyjnym wsi Langenau wydanym w Łańcucie przez Ottona z Pilczy. Datę lokacji miasta na prawie magdeburskim wiąże się z rokiem 1349. W tym roku istniał w Łańcucie drewniany kościół pod wezwaniem św. Barbary i według tradycji kościelnej z tą datą wiąże się początek parafii i lokację Łańcuta – nadanie praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego. Pierwszym właścicielem miasta był Otton z Pilczy - Pilecki herbu Topór, który otrzymał dobra łańcuckie od Kazimierza Wielkiego za zasługi w czasie pełnienia funkcji starosty ruskiego. Siedziba Pileckich mieściła się na terenach, gdzie dziś wznoszą się budynki probostwa. W rękach tego rodu Łańcut znajdował się do 1586 roku. Kolejnymi jego właścicielami byli: Stadniccy, Lubomirscy i Potoccy - aż do 1944 roku. Tak więc przez kilkaset lat miasto pozostawało w cieniu wspaniałej rezydencji magnackiej, z drugiej jednak strony ożywione życie gospodarcze latyfundium, kulturalne na zamku, przyjazdy możnowładców i królów wpływały korzystnie na rozwój miasta i jego znaczenie. Za czasów Pileckich miasto leżące na ważnym szlaku handlowym przeżywało okres rozkwitu. Już w 1406 roku łańcuckim czeladnikom tkackim nadany został statut, na którym widnieje pieczęć radziecka Miasta Łańcuta przedstawiająca św. Michała zabijającego smoka - godło to przetrwało wieki i stało się herbem miasta. Pomyślnemu rozwojowi Łańcuta dodawały splendoru liczne wizyty koronowanych głów: Kazimierza Wielkiego, Władysława Jagiełły, Księcia Witolda, Zygmunta Luksemburskiego i Zygmunta Starego. Około roku 1586 Anna z Sieniawskich Pilecka zamieniła za długi dobra łańcuckie ze Stanisławem ze Żmigrodu -zwanym później „diabłem łańcuckim”. Jego czasy ze względu na liczne wojny z Mikołajem Spytkiem Ligęzą z Rzeszowa, z Korniaktami, z Łukaszem Opalińskim starostą leżajskim, ocenia się jako najmniej korzystne w dziejach miasta. Awanturniczy tryb życia Stanisława Stadnickiego doprowadził w 1608 roku do całkowitej ruiny dworu oraz znacznego zubożenia Łańcuta. Po śmierci Stanisława, jego synowie odbudowali swoją siedzibę poza granicami miasta – w miejscu, gdzie wznosi się obecny Zamek. Zadłużone dobra łańcuckie odkupił w 1629 roku od Stadnickich Stanisław Lubomirski. Rodowi temu zamek zawdzięcza dzisiejszy kształt, jego uświetnienie i przekształcenie łańcuckiej fortecy we wspaniałą rezydencję o charakterze pałacowym. W ich posiadaniu Łańcut pozostaje do 1816 roku. Wtedy to po śmierci Księżnej Marszałkowej Izabeli Lubomirskiej sukcesorami dóbr łańcuckich zostali dwaj wnukowie--Alfred i Artur Potoccy. Po podziale majątku Alfred ustanowił ordynację, w której rządy do 1944 roku sprawowali Potoccy. Ze względu na swoje położenie, miasto przechodziło burzliwe koleje losu-wielokrotnie plądrowane i palone przez Wołochów (1498), Tatarów (1502, 1523, 1624), w 1657 roku przez księcia Siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego, niszczone i grabione podczas licznych przemarszów wojsk, gnębione epidemiami. Ostatni wielki pożar w 1820 roku stracił całą drewnianą zabudowę miasta. Od początku przejęcia dóbr Potoccy rozpoczęli ożywioną działalność gospodarczą i budowlaną. Dzięki temu od połowy XIX wieku Łańcut zaczął dźwigać z upadku. Potoccy uruchomili browar, fabrykę likierów i rosolisów, rafinerie spirytusu, cukrownie, spichlerze, chmielarnie. Do rozwoju miasta w znacznym stopniu przyczyniła się również budowa linii kolejowej Kraków - Lwów. W 1910 roku w Łańcucie zamieszkiwało około 5,5 tys. mieszkańców - z czego 1/3 stanowiła ludność pochodzenia żydowskiego. W dziesięcioleciu międzywojennym miasto popadło w zastój, wiodąc żywot prowincjonalnego miasteczka. Podczas dwóch wojen światowych Łańcut nie poniósł większych strat materialnych, natomiast, natomiast duże straty w ludności szczególnie żydowskiej. Dynamiczny rozwój miasta nastąpił po roku 1945. Wybudowano wodociągi miejskie, rozbudowano urządzenia wodno-kanalizacyjne, powstały nowe osiedla mieszkaniowe, rozbudowano i wybudowano nowe zakłady przemysłowe, obiekty kulturalne i oświatowe. Dzięki temu Łańcut zaczął pełnić rolę regionalnego ośrodka administracyjnego i gospodarczego. Równocześnie wzrosło znaczenie miasta na turystycznej i kulturalnej mapie województwa i kraju.

 

 

ZABYTKI

KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PW. ŚW. STANISŁAWA BISKUPA, SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ SZKAPLERZNEJ usytuowany przy ul. Farnej, na dawnym obronnym wzgórzu. Parafia w Łańcucie, wg tradycji została erygowana w 1349 roku. Wzniesiono go w 1488 roku. Kościół jest orientowany, murowany z cegły, otynkowany, trójnawowy, pseudobazylikowy, z transeptem o trójbocznie zamkniętych ramionach, poprzedzony kwadratową wieżą. Wewnątrz sklepienia gwieździste, witraże z pocz. XX wieku. Ołtarz neogotycki z około 1990 r. Ołtarze boczne w transepcie neobarokowe. W jednym z nich cudowny obraz Matki Bożej Szkaplerznej, barokowy namalowany przed 1679 rokiem, koronowany w roku 1992.

 

DAWNY KOŚCIÓŁ I KLASZTOR OO. DOMINIKANÓW usytuowany w północno-zachodnim narożniku Rynku. Pierwotnie drewniany, romański kościół pw. Błogosławionej Marii Dziewicy i klasztor w formie luźnej zabudowy wzmiankowane w 1378 r. W 1491 r. powstały zabudowania murowane. Kościół i klasztor gruntownie remontowane w 1966 (m.in. nadbudowano piętro nad zachodnim skrzydłem klasztoru) i adoptowane na dom wycieczkowy. SYNAGOGA usytuowana w południowo wszodnim narożniku Placu Sobieskiego. Pierwszą synagogę w Łańcucie drewnianą wzniesiono ok. poł. XVII w. Obecna wzniesiona w 1761r. Barokowa, murowana z cegły, otynkowana, orientowana. Wewnątrz wystawa judaików.

 

ZESPÓŁ PARKOWO-ZAMKOWY. Zamek łańcucki jest jedną z najpiękniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce. Wraz z pawilonami i budynkami gospodarczymi, otoczony starym, malowniczym parkiem krajobrazowym, tworzy wyjątkowy zespół zabytkowy o szczególnym znaczeniu dla kultury polskiej. Znany daleko poza granicami kraju i masowo odwiedzany przez turystów. Zamkowe wnętrza zaliczane są do najpiękniejszych w Polsce. Zamkowe wnętrza zaliczane są do najpiękniejszych w Polsce.. Do najstarszych szczęśliwie zachowanych należy: Wielka Sień, Sala pod Stropem oraz Sala pod Zodiakiem. Pochodzą one z lat 40-tych XVII w. ale niestety żadne nie przetrwało do naszych czasów w niezmienionej formie.Stosunkowo liczną grupę stanowią wnętrza, które powstały w XVIII w. Chronologicznie najstarsze ozdobione zostały na pocz. lat 80 przez włoskiego malarza Vincenzo Brennę. Należą do nich: Apartament Brennowski na parterze, Pokój Pompejański na II piętrze oraz Apartament Chiński na I piętrze z zachowaną pierwotną polichromią pod późniejszymi o dwadzieścia lat dekoracjami. Z 2 poł. lat 80 XVIII w. pochodzi kilka wnętrz zaprojektowanych przez Szymona Bogumiła Zuga: Apartament Turecki, Sala Kolumnowa oraz wspólne z Janem Christianem Kamsetzerem: Sypialnia księżnej Marszałkowej, Salon Bouchera. Z tego czasu są także: Salon Rokokowy i Galeria Rzeźb. Najbardziej reprezentacyjne komnaty powstały ok. 1800 r. na I piętrze skrzydła zachodniego według projektów Chrystiana Piotra Aignera. Są to: klasycystyczna Sala Balowa i Wielka Jadalnia. Na przełomie XIX/XX w. zaaranżowano wiele interesujących wnętrz, z których większość przetrwała do obecnych czasów w prawie niezmienionej formie. Do najciekawszych należą m.in.: Biblioteka, Salon Narożny, Jadalnia nad Bramą oraz liczne pokoje kąpielowe.We wnętrzach znajdują się liczne dzieła sztuki pochodzące z dawnych zbiorów łańcuckich oraz powojennych zakupów i depozytów z innych muzeów. Najstarsze eksponaty są częścią kolekcji tworzonej jeszcze przez księżną marszałkową Lubomirską i znalazły się w Łańcucie w 2 poł. XVIII w. Stanowiły wyposażenie wnętrz służąc zarówno celom użytkowym jak i dekoracyjnym. Część najcenniejszych z tej kolekcji obiektów dzisiaj można oglądać w Galerii Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego w Warszawie.Kolejni właściciele z rodu Potockich pomnażali zbiory o nowe nabytki. Dzisiaj możemy w Łańcucie zobaczyć bogate i różnorodne kolekcje malarstwa i grafiki, mebli, instrumentów muzycznych, sreber, porcelany, szkła, laki, tkanin i wspaniały księgozbiór.

 

ZABYTKOWY PARK w Łańcucie sięga początków XVIII i XIX wieku, kiedy właścicielami Łańcuta zostali Stanisław Lubomirski, marszałek wielki koronny i jego żona Izabela z Czartoryskich. Następne zmiany układu kompozycyjnego nastąpiły pod koniec XIX wieku, za czasów Romana i Elżbiety Potockich, którzy przebudowali Zamek oraz zadbali o jego właściwe otoczenie. Trwające 14 lat intensywne prace ogrodnicze zmieniły zasadniczo układ kompozycyjny parku. W pracach uczestniczyli wybitni specjaliści, bardzo często z zagranicy. W tym czasie powiększono park prawie dwukrotnie dołączając duży teren od strony wschodniej. Taki układ z niewielkimi zmianami pozostał do 1944 roku, kiedy Zamek wraz z częścią parku został przejęty przez Ministerstwo Kultury i Sztuki i w dobrej kondycji pozostał do dnia dzisiejszego. W chwili obecnej wszelkie prace w parku zmierzają do jak najbardziej wiernego odtworzenia układu kompozycyjnego i składu gatunkowego roślin z początku XX wieku. W 1965 roku w zabytkowej oranżerii utworzono ogród zimowy ze stałą ekspozycją roślin i zwierząt. STORCZYKARNIA składa się z części ekspozycyjnej, zaplecza podzielonego na trzy strefy klimatyczne oraz kawiarni letniej. Obiekt wyposażony jest w nowoczesne urządzenia służące utrzymaniu optymalnych kierunków uprawy tej bardzo wymagającej grupy roślin. W szklarni wystawowej prezentujemy wiele rodzajów i gatunków storczyków. Trafiają tam rośliny najefektowniejsze, będące w okresie kwitnienia. Przez pozostałą część roku uprawiane są one w jednej z trzech szklarni zaplecza, w warunkach właściwych klimatycznej strefie pochodzenia. W części ekspozycyjnej oglądamy zarówno storczyki naziemne (rosnące na ziemi), litofity (rosnące na skałach) jak i nadrzewne (rosnące na konarach drzew) zwane epifitami. Zgromadzono tu zarówno współczesne krzyżówki wyhodowane przez człowieka, storczyki botaniczne właściwe dla środowiska naturalnego, ukształtowane bez ingerencji człowieka a także historyczne gatunki i odmiany storczyków pochodzących z przedwojennej kolekcji Potockich oraz te, które wymienione zostały w słynnym opracowaniu pt. „Reichenbachia” z XIX wieku, przechowywanym w zbiorach Biblioteki Zamkowej w Łańcucie. Wśród roślin towarzyszących umieszczono konary drzew z storczykami epifitycznymi (nadrzewnymi) reprezentującymi dużą grupę roślin charakterystycznych dla obszarów międzyzwrotnikowych i podzwrotnikowych. Ich specyficznie zbudowane korzenie zdolne są do przyswajania wody z atmosfery. Kolekcja nasza będzie systematycznie powiększana o nowe gatunki storczyków.

 

STAJNIE I WOZOWNIA. Dwa imponujące budynki zamkowych neobarokowych Stajni i modernistycznej z elementami klasycznymi Wozowni, choć tworzą oddzielny kompleks hippiczny stanowią cześć łańcuckiej rezydencji Potockich. Wzniesiono je na przełomie XIX i XX wieku według projektu francuskiego architekta Amanda Bauque i otoczono specjalnie założonym „przystajennym parkiem”. Urządzenie stajni, szorowani i siodlarni zamówiono w wiedeńskiej firmie R.Ph.Waagner. Stajnie posiadają zachowaną oryginalną częścią dla koni wierzchowych oraz Szorownię Galową i Hol, w których ustawiono pojazdy konne należące do Muzealnej Kolekcji Pojazdów. Muzeum w Łańcucie posiada bowiem dwie oddzielne kolekcje pojazdów konnych: historyczną związana z rezydencją po rodzinie Potockich liczącą 55 pojazdów i muzealną, gromadzoną po II wojnie i wciąż otwartą, która liczy dzisiaj blisko 80 pojazdów. Wozownia łańcucka ma olbrzymią z przeszklonym dachem Halę Zaprzęgową, dwie po jej bokach Żółtą i Czarną Wozownie oraz położoną na osi Szorownię. Ściany Hali ozdabia, kolekcja trofeów egzotycznych przywiezionych w 1924 z safari roku przez ostatniego właściciela oraz kilka trofeów europejskich. Stoją tutaj także pojazdy z Muzealnej Kolekcji. W szorowani prezentowane są chomątowe i szorowe uprzęże wyjazdowe wyprodukowane w Paryżu firmach Hermes i Duprey oraz w Wiedniu u Schleuchtera i Nideltza. Najwartościowszymi ruchomościami zgromadzonymi w Wozowni zamkowej jest bezcenna kolekcja pojazdów konnych po rodzinie Potockich. Pojazdy te, to luksusowe, o różnorodnych typach i zróżnicowanym przeznaczeniu, pochodzące z najbardziej renomowanych firm wiedeńskich, londyńskich i paryskich takich min. jak Marius, Lohner, Labourdette czy Rotchild. Stoją one w dwóch wozowniach, oddzielnie pojazdy reprezentacyjne, oddzielnie pojazdy używane w majątku, na tych samych miejscach, co za właścicieli. Choć nie remontowane a jedynie poddawane zachowawczej konserwacji i pomimo, że ponad stuletnie, zachowane są w doskonałym i oryginalnym stanie. To jedyna taka magnacka wozownia na świecie gdzie obok historycznej zamienionej na muzeum głównej rezydencji znajduje się kompleks hippiczny z wozownią, do tego tak bogatą, w której stoją pojazdy w rezydencji tej używane. IKONY - rzemiosło artystyczne oraz liczący 300 woluminów zbiór starych druków cyrylickich, którego ozdobą jest pieczołowicie odnowiony Apostoł z lwowskiej drukarni Fedorowa z 1574 roku. Obecnie jest to największa kolekcja ukraińskiej sztuki sakralnej w Polsce.

 

Jedyne w Polsce MUZEUM GORZELNICTWA - Siedzibę Muzeum zlokalizowano w zaprojektowanym przez Ludwika Boguchwalskiego klasycystycznym dworku, którym od 1970 roku opiekuje się Fabryka Wódek w Łańcucie. Dworek wybudowany w 1833 roku, był niegdyś siedzibą komisariatu dóbr łańcuckich. W aranżowanych w stylu i duchu końca XIX wieku wnętrzach muzeum możemy prześledzić rozwój i poznać życie codzienne Fabryki. Fotografie, dawne dokumenty, dyplomy, stare etykiety, zachowane butelki o bardzo nieraz wyszukanych kształtach... Cenniki, tzw. naczynia dokładniejsze. kielichy degustacyjne... Stare maszyny. Te z Łańcuta i innych części kraju... Na makietach można prześledzić cały proces pracy przy ciągu rozlewniczym. Wszystkie te zgromadzone przedmioty - świadkowie minionych dni - najlepiej opowiadają o Fabryce. Jej sukcesach na wielkich światowych wystawach, jej udziale w życiu Łańcuta... Główne place miasta (rynek i Plac Sobieskiego) oraz uliczki z nimi sąsiadujące, obudowane są zabytkowymi, stylowymi kamieniczkami. Znajduje się tu wiele pięknych, zabytkowych budynków, zarówno użyteczności publicznej, jak i mieszkalnych. Nadają one całemu miastu uroku i niezrównanego charakteru.



schowaj opis...


Komentarze (0)

Skomentuj

Brak komentarzy do artykułu - możesz być pierwszy!


Wasze zdjęcia (0)

Dodaj zdjęcie

Nikt jeszcze nie dodał zdjęć - możesz być pierwszy!
Zaloguj się, aby dodać zdjęcia.
województwo:


miasto:



Partnerzy portalu Tint Tint Futro Film
Wszelkie prawa do zawartości serwisu zastrzeżone
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za zawartość merytoryczną informacji o poszczególnych miastach, hotelach, ośrodkach, restauracjach i innych prezentowanych obiektach.